Select Page


Lutz Assekuranz: List przewozowy zgodny z konwencją


 

Zgodnie z art. 4 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która pozostaje w zakresie zastosowania niniejszej konwencji.

Oznacza to, że bez względu na wewnętrzne przepisy krajowe zawarte w ustawach o przewozie towarów lub w innych przepisach administracyjnych, które przewidują wystawienie listu przewozowego, zastosowanie znajduje Konwencja CMR w międzynarodowym przewozie drogowym towarów, również w przypadku niewystawienia listu przewozowego, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.

Istnieje jednak kilka ważnych powodów, przemawiających za tym, aby nie rezygnować z wystawienia listu przewozowego. Po pierwsze, w niektórych krajach na podstawie przepisów wewnętrznych funkcjonuje obowiązek posiadania listu przewozowego, po drugie, posiadanie listu przewozowego ma znaczenie w kwestiach ciężaru dowodu. Poza tym w przewozie na terenie Włoch zaleca się udokumentowanie zawarcia umowy przewozu listem przewozowym, w odniesieniu do Konwencji CMR (art. 6 (1) k), ponieważ zgodnie z orzecznictwem włoskiego Sądu Najwyższego konieczne jest szczególne porozumienie do zastosowania Konwencji CMR. Pomimo krytycznych uwag w literaturze, włoski Sąd Najwyższy orzeka w stałym orzecznictwie w sposób sprzeczny z prawem międzynarodowym. Wprawdzie narusza to międzynarodowe obowiązki Włoch jako państwa członkowskiego Konwencji CMR, nie podlega jednakże żadnym sankcjom, dopóki nie zostanie przeprowadzone postępowanie przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości, zgodnie z art. 47 Konwencji CMR.

Niewystawienie listu przewozowego pociąga za sobą poważne konsekwencje, przede wszystkim wyłączone są liczne ułatwienia dowodowe zgodnie z art. 9 Konwencji CMR. Dla wielu przepisów konwencji umieszczenie wzmianki o ich stosowaniu w treści listu przewozowego jest przesłanką ich mocy obowiązującej. Jeżeli list przewozowy nie istnieje, wówczas niektóre przepisy konwencji nie znajdują zastosowania. Przewoźnik może powołać się na zwolnienie z odpowiedzialności przy użyciu pojazdów otwartych (art. 17 (4) a) tylko wówczas, jeżeli taki sposób przewozu był uzgodniony w liście przewozowym; zgodnie z art. 22 (1) domniemywa się, że przewoźnik wiedział jakie niebezpieczeństwo stanowił przewóz towarów, jeżeli odpowiednia informacja została zamieszczona w liście przewozowym; Art. 34-39 konwencji nie mogą być stosowane bez wystawienia listu przewozowego.

Postanowienia zwiększające zakres odpowiedzialności zgodnie z art. 24 konwencji (deklaracja wartości) oraz art. 26 konwencji (interes w dostawie) nie są skuteczne bez listu przewozowego. Obowiązek odbiorcy do zapłaty należności wynikającej z listu przewozowego zgodnie z art. 13 (2) konwencji warunkuje jego skuteczność. Jeżeli wpisy do listu przewozowego mają charakter konstytutywny, nie mogą zostać podjęte jakiekolwiek nieformalne uzgodnienia dotyczące danego przedmiotu.

Jedynie w pełni ważny list przewozowy może wywołać skutki, które zostały uregulowane ustawowo w konwencji. Zgodnie z art. 5 (1) konwencji wszystkie trzy egzemplarze listu przewozowego są z reguły podpisywane przez przewoźnika i przez nadawcę. Złożenie na nich podpisów powoduje, że stają się one oryginałami. Brak podpisu powoduje nieskuteczność listu przewozowego. Wydrukowane podpisy lub stemple są wystarczające, jeżeli zezwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy. Jeżeli brakuje tylko jednego z podpisów, wówczas wypełnione formularze nie wywierają skutków przewidzianych dla listu przewozowego. Art. 6 konwencji reguluje treść listu przewozowego, natomiast zgodnie z ust. 3 dopuszcza możliwość umieszczenia w nim dodatkowych danych. Zgodnie z ust. 1 i 2 list przewozowy powinien zawierać wymienione dane, mianowicie: miejsce i datę jego wystawienia; nazwisko (nazwę) i adres nadawcy; nazwisko (nazwę) i adres przewoźnika; miejsce i datę przyjęcia towaru do przewozu oraz przewidziane miejsce jego wydania; nazwisko (nazwę) i adres odbiorcy; powszechnie używane określenie rodzaju towaru oraz sposób opakowania, a dla towarów niebezpiecznych ich ogólnie uznane określenie; liczbę sztuk, ich cechy i numery; wagę brutto lub inaczej wyrażoną ilość towaru; koszty związane z przewozem (przewoźne, koszty dodatkowe, należności celne i inne koszty powstałe od chwili zawarcia umowy do chwili dostawy); instrukcje niezbędne dla załatwienia formalności celnych i innych; oświadczenie, że przewóz, bez względu na jakąkolwiek przeciwną klauzulę, podlega przepisom niniejszej konwencji.

Zakaz przeładunku; koszty, jakie nadawca przyjmuje na siebie; kwotę zaliczenia do pobrania przy wydaniu towaru; zadeklarowaną wartość towaru i sumę przedstawiającą interes specjalny w jego dostawie; instrukcje nadawcy dla przewoźnika dotyczące ubezpieczenia przesyłki; umówiony termin, w jakim ma być wykonany przewóz; wykaz dokumentów wręczonych przewoźnikowi; ostatnie punkty w przypadku, jeżeli dotyczą zawartych porozumień. Brakujące lub niepełne dane zawarte w liście przewozowym nie powodują jego nieskuteczności, natomiast mogą spowodować istotne trudności w kwestiach prawno-dowodowych. Nieprawidłowe dane w liście przewozowym są z reguły podważalne. Fałszywe dane mogą prowadzić do odpowiedzialności z tytułu winy przy zawarciu umowy.

W większości polis ubezpieczeniowych CMR odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie towaru lub też częściowo za opóźnienie terminu dostawy jest objęta ubezpieczeniem. Jednakże z obserwacji wynika, że istnieją jeszcze inne liczne kwestie prawne związane z tą odpowiedzialnością, przy czym istotne jest, że w przypadku istnienia
odpowiedzialności zapewniona jest odpowiednia ochrona ubezpieczeniowa. W związku z powyższym zaleca się spojrzenie krytycznym okiem na polisy ubezpieczeniowe. LUTZ Assekuranz pozostaje do dyspozycji w przypadku kontroli i zawierania umów ubezpieczeniowych dotyczących transportu, spedycji oraz odpowiedzialności
w ruchu drogowym.


 

Katagoria: Sprawy przewoźnicze
Słowa kluczowe: 
Opublikowano 6 lat temu.