Select Page


Wypadek w pracy na przykładzie stanowiska: kierowca zawodowy


iStock_000017503174Small
 

Niemal codziennie serwisy informacyjne podają, że na polskich drogach miał miejsce wypadek komunikacyjny i to często bardzo groźny w skutkach.

Na podstawie danych z Państwowej Inspekcji Pracy najczęstszymi przyczynami wypadków drogowych, także tych powodowanych przez kierowców samochodów ciężarowych i autobusów, są:

– niedostosowanie prędkości do warunków jazdy,
– nieudzielenie pierwszeństwa przejazdu,
– nieprawidłowe wyprzedzanie,
– niezachowanie bezpiecznej odległości między pojazdami,
– zmęczenie, zaśnięcie.

Kierowcy zawodowi nie tylko doznają urazu podczas prowadzenia pojazdu, ale także np. schodząc z kabiny samochodu, podczas zmieniania koła, załadunku towaru. Wypadek w pracy uruchamia całą procedurę postępowania, której ogólny zarys jest tematem w niniejszej publikacji.

Definicja wypadku w pracy

Na podstawie art. 3 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r. (Dz.U. Nr 199, poz. 1673) żeby można uznać, że nastąpił wypadek przy pracy muszą wystąpić cztery przesłanki łącznie:

 

1. Zdarzenie musi być nagłe:

(…) jest zdarzeniem nagłym uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć przy wykonywaniu czynności należących do obowiązków pracownika, uznawane za wypadek przy pracy, gdy stanowi nieoczekiwane i krótkotrwałe zakłócenie układu fizycznego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1997 r., II UKN 130/97, OSNAPiUS 1998 nr 7, poz. 219, z dnia 30 czerwca 1999 r., II UKN 24/99 , OSNAPiUS 2000 nr 18, poz. 697, z dnia 16 lutego 2000 r. )

 

2. Przyczyna zewnętrzna:

Rozumiana jest jako czynnik działający z zewnątrz, tak by skutek nie był wyłącznie rezultatem zadziałania przyczyn wewnętrznych, rozumianych zawsze jako znajdujące się wewnątrz organizmu pracownika (samoistne schorzenia). Pojęciem tym nie obejmuje się cech poszkodowanego, stanowiących wewnętrzną przyczynę szkody na osobie, pochodzącą od jednostki, która wypadkiem została dotknięta, określanych jako podatność na zachorowanie lub istnienie samoistnego schorzenia (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1958 r., 3 CR 1230/58, PiP 1960, z. 12, s. 1067)

 

3. Zdarzenie powodujące uraz lub śmierć:

ustawa definiuje rodzaje wypadków ze względu na ich skutek:

  • śmiertelny: w wyniku, którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku,
  • ciężki: w wyniku, którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała,
  • zbiorowy: kiedy w wyniku tego samego zdarzenia ulegają co najmniej dwie osoby.

 

4. Zdarzenie nastąpiło związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych.

Do podstawowych czynności pracowniczych kierowcy należą ( art. 6 ustawy o czasie pracy kierowcy):

  • prowadzenie pojazdu;
  • załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem;
  • nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym;
  • czynności spedycyjne;
  • obsługa codzienna pojazdów i przyczep;
  • inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy;
  • niezbędne formalności administracyjne;
  • utrzymanie pojazdu w czystości,

czas poza przyjętym rozkładem czasu pracy, w którym kierowca pozostaje na stanowisku pracy kierowcy w gotowości do wykonywania pracy, w szczególności podczas oczekiwania na załadunek lub rozładunek, których przewidywany czas trwania nie jest znany kierowcy przed wyjazdem albo przed rozpoczęciem danego okresu.

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Omawiana ustawna na równi z wypadkiem przy pracy traktuje wypadek podczas podróży służbowej, chyba że został spowodowany postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań. Kierowca zawodowy jest w podróży służbowej, gdy wykonuje na polecenie pracodawcy przewóz drogowy lub wyjeżdża w celu jego wykonania poza siedzibę/filię/oddział miejsca zatrudnienia. Poniżej przykłady na podstawie wybranych orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczące wypadku kierowcy podczas delegacji:

Otwarcie drzwi naczepy jest typową czynnością wykonywaną przez kierowców transportu samochodowego, niewymagającą nadmiernego wysiłku fizycznego. Również zmiana trasy przejazdu pojazdu, którym kierował pracownik, nie mogła być obiektywnie uznana za sytuację nadzwyczajną, zakłócającą proces pracy i nie niosła ze sobą żadnych zagrożeń zewnętrznych, bowiem jest typowe, że w transporcie samochodowym z różnych przyczyn może wystąpić konieczność zmiany trasy przejazdu (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 22 października 2012 r. I PK 137/12).

Warto również przytoczyć wykładnię wyroku Sąd Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r. (I UK 418/10, niepublikowany), w którym uznano, jako wypadek podczas delegacji, zdarzenie gdy kierowca zatrudniony w międzynarodowym transporcie drogowym spożył alkohol. Sąd uznał, że nie został zerwany związek przyczynowo-skutkowy, ponieważ pracodawca nie zapewnił mu możliwości noclegu w motelu, ani w żadnym innym miejscu poza pojazdem, w którym nie ma ryzyka wypadku komunikacyjnego przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych.

Odstąpienie od osobistego wykonywania obowiązków pracowniczych (kierowcy) i kontynuowanie podróży w charakterze pasażera stanowi zerwanie związku z pracą (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych

Cały artykuł na stronie Kancelarii Prawniej Viggen

 

Katagoria: Sprawy przewoźnicze
Słowa kluczowe: ,
Opublikowano 3 lata temu.