Select Page


Za mundurem kontrole sznurem


 

Czyli kontrola ruchu drogowego pojazdów wykonujących przewozy rzeczy lub osób (Część pierwsza)

Już wkrótce zwiększy się liczba służb uprawnionych do kontroli ruchu pojazdów wykonujących przewóz drogowy. Do działających obecnie na drodze „misiaków”, „krokodyli”, „aptekarzy” i innych umundurowanych służb, dołączą niedługo strażnicy gminni (miejscy). Będą kontrolować pojazdy wykonujące drogowy transport publiczny. Z kolei inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego otrzymają uprawnienia do kontroli drogowej prywatnych samochodów osobowych.

Jeśli w tym szaleństwie jest metoda, to niedługo uprawnienia do wykonywania kontroli drogowej otrzymają także listonosze i kolejarze.No bo przecież także oni mają mundury.

Kontrole i mundury. Śmiech śmiechem, żarty żartami, ale już dziś dla przeciętnego przewoźnika i jego kierowców trudnym jest zorientowanie się w zakresie uprawnień poszczególnych służb. A przecież brak dostatecznej wiedzy na temat uprawnień „władzy” powoduje, że nie potrafimy skutecznie bronić się przed naruszaniem prawa przez funkcjonariuszy, szczególnie tam gdzie wykraczają oni poza swoje kompetencje.

Kto i gdzie może kontrolować pojazdy wykonujące przewozy drogowe i jakim zakresie przysługują mu odpowiednie uprawnienia? Na te pytanie, zgodnie z obecnym stanem prawnym, odpowiedzi udzieli nam poniższa tabela.

[table id=18/]

Jak widać z tabeli, pełny zakres uprawnień w zakresie kontroli ruchu drogowego pojazdów wykonujących przewozy drogowe przysługuje wyłącznie Policji, ITD, Straży Granicznej i Służbie Celnej. Strażnik gminny lub miejski ma obecnie ograniczone możliwości, aczkolwiek ustawiane gdzie popadnie fotoradary dotkliwie biją po kieszeni naszych kierowców. Z kolei wymienieni na samym końcu drogowcy, pomimo że nie mogą działać samodzielnie bez obecności policjanta lub inspektora ITD, to wysokość nakładanych sankcji za naruszenia ujawnione w wyniku ważenia jest zabójcza dla wielu firm.

W ramach przeprowadzanej kontroli uprawnione osoby mogą:
a)zatrzymywać pojazd do kontroli,
b)legitymować kierowcę i sprawdzać wymagane dokumenty,
c) zatrzymywać dokumenty kierowcy lub pojazdu w sytuacjach prawem określonych,
sprawdzać:
–     zawartość alkoholu lub innego środka w organizmie kierującego pojazdem,
–     stan techniczny pojazdu, jego wyposażenie i ładunek,
–     wymiary, masę lub nacisk osi pojazdu,
d)wydawać polecenia co do sposobu korzystania z drogi i co do zachowania osoby kontrolowanej
e)uniemożliwić korzystanie z pojazdu osobie:
–     znajdującej się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
–     nieposiadającej dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu (np. prawa jazdy lub dowodu rejestracyjnego),
f)usuwać lub przemieszczać pojazd w sytuacjach prawem określonych,
g)kontrolować przewóz towarów niebezpiecznych,
h)odmówić prawa przekroczenia granicy pojazdem:
–     przez kierowcę znajdującego się w stanie nietrzeźwości lub stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób;
–     przez kierowcę nieposiadającego dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu, dokumentów potwierdzających ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu – dotyczy pojazdów nieunijnych,
–     którego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska,
–     który przekracza dopuszczalną masę całkowitą lub naciski osi określone w przepisach ruchu drogowego.

Dowodzik proszę. Wśród wskazanych wyżej uprawnień służb kontrolnych, najbardziej dotkliwym dla przewoźnika jest zatrzymanie dowodu rejestracyjnego pojazdu lub pozwolenia czasowego. Wynika to z faktu, iż pojazd jest dla przedsiębiorcy i jego kierowcy warsztatem pracy. Ograniczenie możliwości używania samochodu lub przyczepy oznacza nie tylko brak spodziewanych zarobków, ale także straty wynikające z niewykonania zawartych wcześniej umów przewozowych. Wspomniane dokumenty zatrzymywać mogą wyłącznie policjanci lub inspektorzy transportu drogowego, w sytuacji gdy:
– pojazd zagraża bezpieczeństwu, a w szczególności jest po wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy,
– pojazd zagraża porządkowi ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska,
– pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo, a także gdy badanie techniczne zostało dokonane przez nieuprawnioną jednostkę,
– dokument jest nieczytelny lub pozwala przypuszczać, że został podrobiony lub przerobiony,
– dane zawarte w dokumencie nie odpowiadają stanowi faktycznemu.

Jak widać wśród wskazanych wyżej okoliczności, będących podstawą zatrzymania dokumentu, nie ma złego stanu technicznego pojazdu, którym to pojęciem często posługują się osoby wykonujące kontrole na drodze. Gdyby ustawodawca przewidział zatrzymanie dowodu rejestracyjnego przy każdej niezgodności stanu faktycznego z warunkami technicznymi, to by zapisał to w ustawie. Nie wskazywałby także przykładowych okoliczności takich, jak uszkodzenie zasadniczych elementów konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy. Te wyliczone okoliczności wskazują, że uszkodzenie musi być bardzo poważne. Dlatego przepalona żarówka, ślad po nieznacznym wycieku płynu eksploatacyjnego lub lekko pęknięta klejona szyba, w większości przypadków nie powinno być podstawą do zatrzymania dowodu rejestracyjnego. Te przykładowe sytuacje nie muszą bowiem oznaczać realnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niestety nie zawsze rozumieją to funkcjonariusze organów kontroli.

Prawko także zatrzymamy. Innym dolegliwym uprawnieniem służb kontrolnych jest możliwość zatrzymania prawa jazdy. Wyłącza to kierowcę z pracy, do czasu odzyskania dokumentu. Na całe szczęście w tym przypadku interpretacja przepisów przez uprawnione organy (Policję i ITD) nie budzi istotnych kontrowersji co do zgodności ich działań z literą prawa. I tak podstawą obligatoryjnego zatrzymania tego dokumentu jest:
– stan nietrzeźwości kierowcy, stan po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
– stan dokumentu powodujący jego nieczytelność,
– podejrzenie podrobienia lub przerobienia dokumentu,
– upłynięcie terminu ważności prawa jazdy,
– wcześniejsze zatrzymanie lub cofnięcie prawa jazdy, a także orzeczony zakaz prowadzenia pojazdu,
– przekroczenie przez kierującego dopuszczalnego limitu punktów „karnych”.

Dodatkowo organ kontroli może zatrzymać prawo jazdy (ale nie musi) w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.
Powyższe informacje nie wyczerpują tematu kontroli i uprawnień funkcjonariuszy i dlatego wrócimy do tematu w następnym numerze naszego dodatku.


 

Katagoria: Komentarz Macieja Wrońskiego
Słowa kluczowe: 
Opublikowano 7 lat temu.